احمد چوپانی

امتحانات الهی، رمز خانومدگی دنیا/ همه نعمت ها و بلاها وسیله آزمایش اند • Ahmad Choopani

امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
پنج شنبه ۲ آذر ۱۳۹۶

از معاني حسي کمک مي‌گيريم. درست هست ما انسان‌ها تایمي امتحان مي‌کنيم، كه نمي‌دانيم و نتيجة امتحان كردن ما آن هست كه چيزي را بفهميم. خداوند نيز همين تعبيرها را به کار مي‌برد. اما مي‌دانيم چيزي براي خدا مجهول نيست. او كنه و نهان همه‌چيز را مي‌داند و اينكه کارها به کجا خواهد کشيد. پس براي او جهلي وجود ندارد، اما تایمي مي‌خواهد به زبان ما حرف بخانومد و بگويد شما را سر دوراهي‌ها قرار مي‌دهم تا همواره يکي را انتخاب کنيد و بفهميد كه چه موقعيت حساسي داريد، مي‌فرمايد: همواره شما را مي‌آزمايم، تا مجاهدان و صابران شما شناخته شوند: حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ.

امتحان، مساله ساده‌اي نيست. رمز خانومدگي دنيهست؛ يا به‌تعبيرديگر، دنبال نزديک از آفرينش انسان هست. خدا انسان را آفريد تا او را امتحان کند. اما پرسش اين هست كه امتحان براي چيست؟ مي‌توان در پاسخ گفت كه براي كسب لياقت بيشتر هست. پرسش بعدي اين هست كه لياقت بيشتر براي چيست؟ براي آن هست كه پاداش بيشتر و والاتري نصيب او شود، و سرانجام آن،پاداشي هست که به عقل ما نمي‌رسد؛ فقط به‌صورت‌کلي مي‌گوييم به خدا نزديک شود. يعني قرب خدا، دنبال نهايي خلقت هست. دنبال نزديک آفرينش، امتحان هست؛ دنبال دوم، پاداش و بهشت هست؛ و دنبال نهايي، رسيدن به قرب الهي هست. اين‌ اهداف بر يكديگر مترتب هست و همه، دنبال خلقت هست. وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أمَّةً وَاحِدَةً وَلا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ * إِلا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ… .

 خدا انسان را براي رحمت خلق کـــرد؛ رحمتي که ملائکه ظرفيت دريافت آن را ندارند. ما فرشتگان را به‌درستي نمي‌شناسيم؛ اما همين اندازه مي‌دانيم که آنها انگيزة معصيت و شهوت و غضب ندارند. درنتيجه، اين ابتلائات را هم نخواهند داشت. نتايجي هم که بر اين امتحان‌ها مترتب مي‌شود، شامل آنها نمي‌شود. کسي که در امتحان قبول مي‌شود، با كسي ‌كه امتحان نداده مساوي نيست. او بايد امتحان دهد تا نتيجه، هم براي خودش و هم براي ديگران آشكار شود. بايد دانست كه خدا امتحان‌نکـــرده‌ هم مي‌داند و نيازي به امتحان ندارد؛ بلكه او مي‌آزمايد تا هستعدادهاي فرد آزمون‌شونده در يكي از دو جهت فوق و صعود، يا نزول و هبوط شکوفا انجام گرفته، به فعليت برسد.

خود انسان‌ها، وسيله آزمايش يكديگر هستند:

 لِّيَبْلُوَ بَعْضَكُم بِبَعْضٍ. وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِّيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُم.

تعبيرات گوناگوني در آيات آمده و تعداد آيه به اين مضمون هست: ما شماها را وسيلة آزمايش ‌يكديگر قرار داديم. برخي انسان‌ها براي برخي ديگر جاذبه‌اي دارند كه وسيله آزمايش آنها مي‌شود. اگر حتي برعكس، موجب نفرت شوند، بازهم آزمايشي ديگر هست؛ اينكه انسان درمقابل کسي که از او نفرت دارد، چه تصویر‌العملي نشان مي‌دهد. خداوند وسايلي اعم از طبيعي، جغرافيايي و غيره، و زمينه‌هايي فراهم آورده هست. شايد عوامل ارثي و ژنتيک نيز مؤثر باشند. او خود مي‌داند كه چه عواملي لازم هست تا حادثه‌اي در عالم رخ دهد.

همه نعمت‌ها و بلاها، وسيلة آزمايش‌اند و به يک معنا پایان جهان، آزمايشگاه انسان هست.

نقش انسان در نزول بلا

انجام گرفتاید و گرفتاری ها، ضمن آن که جنبة آزمایش و امتحان دارد و به وسیلة آن ایمان و صبر آقام آزموده مي شود، از نظر بررسی علل و منشأ، به خود انسان برمي گردد. آیات متعدد و روایات فراوان، سلوک انسان را علل اصلی گرفتاری ها و نزول بلا مي داند. از این دسته متون دینی هستفاده مي شود که رفتار انسان در برخورداری از نعمت و مبتلا انجام گرفتن به نقمت الهی اثر گذار مي باانجام گرفت.

اگر اهل قریه ها ایمان بیاورند و تقوا داشته باشند، هر آینه ما برکات را از آسمان و زمین بر آنها گشایش مي دهیم. ولکن آنها تکذیب کـــردند و آنها را به وسیله آن چه که انجام دادند گرفتیم. (اعراف/۹۶)

۱- بلا و مصیبت، علل مختلفی دارد و لازم هست انسان مؤمن با دقت، عوامل آن را بررسی کـــرده و در قبال آن به وظیفه خود عمل کند.

۲- باید به خاطر سپرد که انسان مؤمن مورد بلا و مصیبت قرار می گیرد؛ دلیل که حکمت نزول بلا برای بندگان خالص، آسایش سرای جاویدان هست.

 ۳- صبر و تسلیم، راز پیروزی در امتحان الهی هست؛ و مصائب، هدیه ای الهی برای افراد پرهیزگار هست.

گردآوری – محرم محمدیان

انتهای پیام/